Trong xu thế chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng trong ngành năng lượng, Nhà máy điện Sê San 4 (thuộc Công ty Phát triển Thủy điện Sê San) đang ghi nhận những chuyển biến rõ nét trong công tác quản lý, vận hành sản xuất điện, góp phần nâng cao hiệu quả, đảm bảo vận hành an toàn, liên tục và kinh tế.
(Hình ảnh Nhà máy thuỷ điện và điện mặt trời Sê San 4)
Nhà máy Thuỷ điện Sê San 4 là một trong những công trình trọng điểm trên hệ thống sông Sê San, với công suất lắp máy khoảng 360 MW, sản lượng điện trung bình hằng năm đạt hơn 1,4 tỷ kWh, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời tham gia điều tiết lũ và bổ sung nguồn nước cho hạ du.
Không chỉ quản lý vận hành nhà máy thủy điện, đơn vị còn đảm nhiệm vận hành hệ thống điện mặt trời với quy mô lớn, diện tích trên 63 ha, gồm hàng chục nghìn tấm pin, đặt ra yêu cầu cao về công tác giám sát, kiểm tra và tối ưu hiệu suất vận hành.
Trước đây, công tác vận hành chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, kiểm tra trực tiếp tại hiện trường và ghi chép thủ công. Tuy nhiên, khi quy mô hệ thống ngày càng mở rộng, phương thức này dần bộc lộ hạn chế về khả năng giám sát đồng bộ, tốc độ xử lý thông tin và độ chính xác trong đánh giá tình trạng thiết bị.
Nhận thức rõ điều đó, Nhà máy đã từng bước đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số vào mọi mặt hoạt động. Hệ thống SCADA/EMS được khai thác hiệu quả, cho phép giám sát, thu thập và phân tích dữ liệu vận hành theo thời gian thực. Các thông số quan trọng như công suất phát, lưu lượng nước, nhiệt độ thiết bị, tình trạng tổ máy… được cập nhật liên tục, hỗ trợ người vận hành đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác.
Song song đó, việc ứng dụng flycam tích hợp camera nhiệt đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong công tác kiểm tra thiết bị, đặc biệt đối với hệ thống điện mặt trời. Thông qua dữ liệu ảnh nhiệt, các điểm bất thường như suy giảm hiệu suất, quá nhiệt cục bộ hay hư hỏng tấm pin được phát hiện sớm, giúp giảm thiểu tổn thất điện năng và chi phí bảo trì.
Một bước tiến đáng chú ý là việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào hỗ trợ phân tích dữ liệu. Các công cụ AI giúp nhận diện xu hướng vận hành, cảnh báo sớm nguy cơ sự cố, từ đó chuyển dần từ bảo trì định kỳ sang bảo trì dựa trên tình trạng thiết bị (CBM). Điều này không chỉ nâng cao độ tin cậy của hệ thống mà còn tối ưu hóa nguồn lực, giảm thời gian dừng máy không cần thiết.
(Hình ảnh AI phân tích qua dữ liệu bay của camera nhiệt)
Không chỉ trong lĩnh vực kỹ thuật, chuyển đổi số còn lan tỏa mạnh mẽ trong công tác quản trị. Các phần mềm quản lý, nền tảng số nội bộ được ứng dụng trong xử lý văn bản, quản lý hồ sơ, đào tạo và chia sẻ tri thức. Người lao động có thể tiếp cận nhanh chóng các tài liệu kỹ thuật, quy trình vận hành, qua đó nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại.
Đặc biệt, việc thay đổi tư duy từ “làm việc theo kinh nghiệm” sang “làm việc dựa trên dữ liệu” đã tạo ra bước chuyển căn bản trong toàn bộ quy trình vận hành. Các quyết định kỹ thuật ngày càng có cơ sở khoa học, giảm phụ thuộc vào yếu tố chủ quan, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý.
Có thể khẳng định rằng chuyển đổi số tại Nhà máy điện Sê San 4 không chỉ là xu hướng tất yếu mà đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy nâng cao năng suất lao động, đảm bảo vận hành an toàn, ổn định và kinh tế. Đây cũng là nền tảng để đơn vị tiếp tục phát triển theo hướng hiện đại, thông minh, phù hợp với định hướng chuyển đổi số của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Trong thời gian tới, Nhà máy sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới, hoàn thiện hệ sinh thái số, đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu vận hành trong kỷ nguyên số. Với những bước đi vững chắc, Công ty Phát triển Thủy điện Sê San 4 đang từng bước khẳng định vai trò là đơn vị tiên phong trong chuyển đổi số trong lĩnh vực sản xuất điện.