Trong lộ trình chuyển đổi số của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, tại Nhà máy Điện Sê San 4 (Nhà máy thủy điện và điện mặt trời Sê San 4) đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, đảm bảo vận hành an toàn, liên tục và tối ưu hóa nguồn lực.
(Hình ảnh hệ thống SCADA và DCS H2 tại Nhà máy sau nâng cấp)
Với đặc thù vận hành liên tục và sẵn sàng khởi động khi có lệnh điều độ, yêu cầu độ chính xác cao, nhà máy đã tập trung nâng cấp hệ thống SCADA/DCS, cho phép giám sát, điều khiển từ xa toàn bộ tổ máy và thiết bị phụ trợ theo thời gian thực. Việc số hóa dữ liệu vận hành giúp nhân viên trực ca nhanh chóng phát hiện, xử lý các bất thường, qua đó giảm tần suất sự cố, đồng thời nâng cao hệ số khả dụng của Nhà máy lên 97,42% (trong năm 2025 không có sự cố dừng máy, và hệ số khả dụng kế hoạch EVN giao là 95,40%).
Song song đó, hệ thống PMIS (Power Management Information System) được triển khai đã giúp số hóa toàn bộ hồ sơ thiết bị, lịch sử vận hành và sửa chữa. Dữ liệu được lưu trữ tập trung, hỗ trợ phân tích và lập kế hoạch bảo trì theo hướng dự báo. Nhờ đó, Nhà máy từng bước chuyển từ bảo trì định kỳ sang bảo trì dự báo, góp phần giảm thời gian, chi phí bảo trì và hạn chế tối đa sự cố ngoài kế hoạch.
(Hình ảnh giao diện phần mềm quản lý kỹ thuật PMIS tại Nhà máy)
Bên cạnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn đã hỗ trợ hiệu quả trong công tác dự báo thủy văn, bức xạ nhiệt để tối ưu chế độ vận hành tổ máy, các trạm inverter theo tình hình thực tế. Qua đó, nâng cao hiệu suất phát điện, giảm tổn thất năng lượng và góp phần sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên.
(Hình ảnh sử dụng công nghệ số trong phân tích và dự báo công suất NMĐMT)
Trong công tác quản lý, cán bộ kỹ thuật đã sử dụng thiết bị di động và phần mềm chuyên dụng để kiểm tra, ghi nhận thông tin thiết bị. Dữ liệu được cập nhật trực tiếp về hệ thống, giúp giảm đáng kể khối lượng công việc thủ công, đồng thời nâng cao tính chính xác và minh bạch trong quản lý.
(Hình ảnh nhân viên kỹ thuật sử dụng thiết bị bay không người lái, phân tích đánh giá thiết bị tại cánh đồng Pin NM ĐMT)
Đáng chú ý, Nhà máy cũng chú trọng xây dựng văn hóa số, thông qua đào tạo, nâng cao kỹ năng công nghệ cho người lao động, khuyến khích sáng kiến cải tiến kỹ thuật và đổi mới phương thức làm việc. Đây là yếu tố nền tảng giúp các giải pháp chuyển đổi số được triển khai hiệu quả và bền vững.
Với những kết quả đạt được, chuyển đổi số đã trở thành động lực quan trọng giúp Nhà máy nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất và đảm bảo vận hành an toàn, ổn định. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục bám sát định hướng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới, từng bước xây dựng mô hình Nhà máy số hiện đại, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia./.
Bài viết: Nguyễn Văn Sang