I. TÓM TẮT
Khi sản xuất điện năng từ pin quang điện (PV) ngày càng trở nên quan trọng và phổ biến rộng rãi, việc vệ sinh và bảo trì các module PV là rất cần thiết để nâng cao hiệu suất và kéo dài tuổi thọ cho các module PV. Bài viết này đề xuất một hệ thống làm sạch bảng moduel PV tự động dựa trên Drone (drone), sử dụng công nghệ làm sạch thông minh để khôi phục hiệu suất của các mô-đun PV.
Hệ thống bao gồm ba thành phần chính:
+ Drone (drone): được trang bị các thiết bị làm sạch, máy bơm nước và radar tránh chướng ngại vật, cho phép thực hiện nhiệm vụ tự động.
+ Trạm mặt đất và mô-đun tổ ong (dạng ghép nối các khối chức năng). Trạm mặt đất sử dụng hình ảnh Drone DJI, GeoServer và thuật toán YOLOv8 (thuật toán YOLO - Uo để xác định và định vị chính xác các tấm PV, tự động tạo đường bay. Mô-đun ghép nối cung cấp khả năng bổ sung nước và sạc cho Drone.
Kết quả thí nghiệm chứng minh rằng hệ thống loại bỏ hiệu quả bụi, chất bẩn và các chất ăn mòn, chẳng hạn như phân chim và cặn mưa axit, nâng cao hiệu quả phát điện và kéo dài tuổi thọ của các PV. Hệ thống này cung cấp một giải pháp hiệu quả để vận hành và bảo trì thông minh các nhà máy điện quang điện.
II. GIỚI THIỆU:
Sản xuất điện quang điện đã trở thành một phần thiết yếu của sản xuất năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, bụi bẩn và các chất ô nhiễm tích tụ trên bề mặt của các PV ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất phát điện của chúng, đặc biệt là ở những khu vực dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường như khu vực sa mạc hoặc bão bụi. Các phương pháp làm sạch thủ công và cơ học truyền thống không hiệu quả, rủi ro và tốn kém, làm nổi bật sự cần thiết của các phương pháp làm sạch hiệu quả, an toàn và thông minh hơn. Công nghệ Drone, với sự phát triển nhanh chóng, cung cấp một giải pháp đầy hứa hẹn để làm sạch PV do tính linh hoạt và khả năng tự động hóa của nó.
Bài viết này đề xuất một hệ thống làm sạch PV tự động sáng tạo dựa trên Drone, kết hợp thuật toán YOLOv8 với công nghệ nhận dạng hình ảnh để xác định chính xác và định vị các PV. Hệ thống làm sạch được thiết kế để tự lập kế hoạch các tuyến đường làm sạch và thực hiện các nhiệm vụ làm sạch. Cấu trúc hệ thống bao gồm Drone, một trạm mặt đất để thu thập hình ảnh và lập kế hoạch đường bay, và một mô-đun ghép nối cung cấp các dịch vụ như thay thế nước và pin cho Drone. Kết quả thí nghiệm chứng minh rằng hệ thống này làm sạch hiệu quả bề mặt PV, nâng cao hiệu suất phát điện và kéo dài tuổi thọ cho các PV.
Những thành phần chính của công việc này bao gồm:
a. Phương pháp làm sạch mới: Bằng cách tích hợp công nghệ Drone (Drone), lập kế hoạch đường bay thông minh, radar tránh chướng ngại vật và các thiết bị làm sạch, hệ thống được đề xuất cung cấp một giải pháp hiệu quả và tự động để làm sạch bảng PV, giải quyết sự kém hiệu quả và chi phí cao liên quan đến các phương pháp làm sạch thủ công truyền thống.
b. Lập kế hoạch đường bay thông minh: Hệ thống sử dụng hình ảnh Drone DJI, GeoServer và thuật toán YOLOv8 để xác định và định vị chính xác các tấm PV, tự động tạo đường bay được tối ưu hóa. Lập kế hoạch đường dẫn thông minh này nâng cao đáng kể hiệu quả làm sạch, đảm bảo các hoạt động làm sạch chính xác và đáng tin cậy.
c. Hệ thống vận hành và bổ sung tự động: Thiết kế của "mô-đun tổ ong" cho phép hoạt động tự động của Drone bằng cách cung cấp khả năng bổ sung và nạp nước cho Drone. Tính năng này làm giảm nhu cầu can thiệp của con người, đảm bảo hoạt động liên tục và hiệu quả cao trong thời gian dài.
d. Xác nhận thử nghiệm và đánh giá hiệu suất: Kết quả thí nghiệm chứng minh rằng hệ thống này loại bỏ hiệu quả bụi, phân chim, cặn mưa axit và các chất gây ô nhiễm khác khỏi tấm pin mặt trời. Do đó nâng cao hiệu quả phát điện và kéo dài tuổi thọ của các PV. Kết quả xác nhận tính khả thi và hiệu quả của hệ thống trong các ứng dụng trong thế giới thực.
e. Khả năng mở rộng và khả năng thích ứng: Hệ thống có khả năng mở rộng cao, thích ứng với các quy mô và cấu hình nhà máy PV khác nhau. Bản chất thông minh và tự động của nó cho phép nó hoạt động hiệu quả trong các điều kiện môi trường khác nhau, làm cho nó trở thành một giải pháp linh hoạt với tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp quang điện.
III. PHƯƠNG PHÁP
1. Công nghệ cốt lõi của hệ thống Drone làm sạch
a. Công nghệ điều khiển bay
Công nghệ điều khiển bay là một trong những công nghệ quan trọng nhất trong hệ thống Drone làm sạch. Nó xác định độ ổn định bay của Drone, độ chính xác của việc thực hiện nhiệm vụ và lập kế hoạch tự động cho đường bay. Trong quá trình làm sạch tấm quang điện, Drone cần bay tự do trong môi trường trạm điện phức tạp, tránh va chạm với chướng ngại vật và hoàn thành nhiệm vụ làm sạch một cách chính xác. Để đạt được điều này, Drone sử dụng hệ thống điều khiển bay có độ chính xác cao (FCS). FCS tích hợp nhiều cảm biến khác nhau, bao gồm đơn vị đo quán tính (IMU), phong vũ biểu (đo áp suất không khí để dự đoán ngắn hạn sự thay đổi của thời tiết), GPS và cảm biến hình ảnh. Điều này giúp đảm bảo sự ổn định và điều hướng chính xác cao trong quá trình bay. Hệ thống điều khiển bay của Drone không chỉ phải duy trì sự ổn định của lần bay mà còn phải tự động điều chỉnh tư thế bay dựa trên các thay đổi của địa hình. Thông qua điều khiển bay chính xác, Drone có thể hoàn thành các nhiệm vụ ở những địa hình phức tạp, đảm bảo hiệu quả của quá trình làm sạch.
b. Công nghệ định vị và điều hướng
Công nghệ định vị và điều hướng là rất quan trọng đối với sự thành công của các nhiệm vụ làm sạch của Drone. Drone phải biết vị trí chính xác của nó để đảm bảo nó hoạt động dọc theo con đường xác định trước trong nhà máy điện mặt trời. Drone hiện đại thường được trang bị hệ thống GPS và RTK (động học thời gian thực) có độ chính xác cao, đạt được độ chính xác định vị ở mức centimet. Điều này cho phép Drone bay chính xác phía trên các PV mà không đi chệch khỏi đường đi đã lên kế hoạch hoặc mắc lỗi định vị.
c. Công nghệ nhận dạng và cảm biến hình ảnh
Công nghệ nhận dạng và cảm biến hình ảnh cho phép Drone tự đánh giá mức độ ô nhiễm trên các tấm quang điện và sự phân bố của các mảng quang điện. Drone được trang bị camera độ phân giải cao hoặc cảm biến đa quang phổ chụp ảnh của các tấm quang điện, sau đó được phân tích bằng các thuật toán xử lý hình ảnh. Các thuật toán này thường dựa trên công nghệ học sâu và thị giác máy tính, chẳng hạn như thuật toán YOLOv8, cho phép xác định nhanh chóng và chính xác các vị trí bảng điều khiển và các khu vực bị ô nhiễm.
Trong quá trình làm sạch, Drone sử dụng nhận dạng hình ảnh thời gian thực để xác định tấm nào cần làm sạch và tấm nào đã được làm sạch, cho phép nỗ lực làm sạch có mục tiêu. Các công nghệ cốt lõi của quá trình này là phân đoạn hình ảnh và phát hiện đối tượng. Bằng cách tận dụng các công nghệ này, Drone có thể xác định từng tấm quang điện riêng lẻ và đánh giá mức độ ô nhiễm của nó, cho phép điều chỉnh linh hoạt chiến lược làm sạch. Sơ đồ hiệu ứng nhận dạng bảng quang điện được hiển thị như hình 1.

Hình 1. Sơ đồ hiệu ứng nhận dạng bảng quang điện
d. Thiết bị làm sạch tự động
Thiết bị làm sạch tự động là thành phần thực hiện của hệ thống drone làm sạch, và nó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả làm sạch. Nó bao gồm: một bình chứa nước (hay két nước), một hệ thống phun và một hệ thống chổi làm sạch. Két nước của Drone cần đủ lớn để đảm bảo rằng nhiệm vụ làm sạch có thể được hoàn thành đồng thời giảm thiểu số chuyến quay trở lại.
2. Kiến trúc hệ thống và quy trình làm việc tự động
Kiến trúc tự động của hệ thống drone làm sạch thường bao gồm ba mô-đun chính: Drone làm sạch, trạm mặt đất và mô-đun tổ ong. Mỗi mô-đun phối hợp làm việc để hoàn thành nhiệm vụ vệ sinh của trạm điện quang điện. Kiến trúc Hệ thống được hiển thị trong hình 2.

Hình 2. Cấu trúc hệ thống
a. Mô-đun Drone làm sạch
Mô-đun Drone làm sạch là thành phần cốt lõi của toàn bộ hệ thống, chịu trách nhiệm làm sạch các tấm quang điện thực tế. Mô-đun này được trang bị hệ thống làm sạch hiệu quả (bao gồm bể chứa nước, hệ thống phun và cảm biến) cho phép các hoạt động làm sạch và bay tự động.
Quy trình làm việc của Drone làm sạch như sau:
a1. Lập kế hoạch tuyến đường bay: Trạm mặt đất sử dụng ảnh chụp từ trên không để chụp ảnh nhà máy điện quang điện. Thuật toán YOLOv8 được áp dụng để xác định vị trí của các tấm quang điện và tạo bản đồ tọa độ. Bản đồ này sau đó được gửi đến Drone bởi trạm mặt đất, làm cơ sở cho việc lập kế hoạch tuyến đường làm sạch.
a2. Bay tự động và làm sạch: Drone tự động đi theo lộ trình đã lên kế hoạch trước và trong suốt chuyến bay, sử dụng công nghệ nhận dạng hình ảnh trên máy bay để liên tục theo dõi mức độ ô nhiễm và xác định chính xác các khu vực của tấm quang điện cần làm sạch. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ làm sạch, Drone sẽ tự động xác định xem nó có cần quay trở lại mô-đun tổ ong để bổ sung nước và điện hay không.
a3. Quay lại và tiếp tục nhiệm vụ: Nếu nguồn cung cấp nước của Drone không đủ hoặc mức pin của Drone giảm xuống dưới ngưỡng đã đặt, hệ thống sẽ kích hoạt lệnh quay lại để hướng dẫn Drone trở lại mô-đun tổ ong để bổ sung. Sau khi việc bổ sung hoàn tất, Drone tiếp tục các nhiệm vụ làm sạch.
b. Mô-đun trạm mặt đất
Mô-đun trạm mặt đất có nhiệm vụ giám sát và kiểm soát toàn bộ công việc làm sạch, đóng vai trò trong việc lập lịch tác vụ, xử lý dữ liệu và giao tiếp hệ thống. Các chức năng chính của trạm mặt đất bao gồm: Tạo bản đồ và lập kế hoạch tuyến đường: Trạm mặt đất tạo bản đồ của nhà máy điện quang điện bằng cách sử dụng công nghệ chụp ảnh trên không và xử lý hình ảnh, sau đó lập kế hoạch đường bay hợp lý dựa trên sự phân bố của các tấm quang điện. Lập lịch và giám sát nhiệm vụ: Trạm mặt đất có thể theo dõi tiến độ làm sạch trong thời gian thực, kiểm tra trạng thái hoạt động và quỹ đạo bay của Drone. Nếu có bất kỳ bất thường nào xảy ra, trạm mặt đất có thể nhanh chóng điều chỉnh nhiệm vụ hoặc gửi hướng dẫn mới đến Drone. Phản hồi và tối ưu hóa kết quả nhiệm vụ: Sau khi hoàn thành nhiệm vụ dọn dẹp, trạm mặt đất nhận phản hồi dữ liệu từ Drone, phân tích kết quả làm sạch, tối ưu hóa và điều chỉnh các nhiệm vụ tiếp theo cho phù hợp. Tạo quỹ đạo bay và hình ảnh được tạo ra được hiển thị trong Hình 3 và Hình 4.

Hình 3. Lập trình quỹ đạo bay

Hình 4. Hình ảnh được tạo ra
c. Mô-đun tổ ong
Mô-đun tổ ong, là bộ phận hỗ trợ phía sau của hệ thống, chịu trách nhiệm cung cấp nước và pin thay thế cho Drone. Các chức năng chính của mô-đun tổ ong bao gồm:
c1. Cấp nước: Khi bình chứa nước của Drone cạn kiệt, mô-đun tổ ong sẽ cung cấp nguồn nước để đảm bảo Drone có thể tiếp tục nhiệm vụ làm sạch.
c2. Thay pin: Nếu mức pin của Drone giảm xuống dưới ngưỡng đã đặt, mô-đun tổ ong sẽ thay pin để đảm bảo độ bền của nó.
c3. Giao tiếp dữ liệu và hoạt động hợp tác: Tổ ong được kết nối với hệ thống thông tin liên lạc của trạm mặt đất và Drone thông qua giao thức TCP / IP, đảm bảo luồng thông tin thông suốt và đáp ứng kịp thời nhu cầu trở lại và nhiệm vụ của Drone.
3. Ưu điểm và đổi mới hệ thống
Ưu điểm tự động hóa của hệ thống drone làm sạch nằm ở việc giảm thao tác thủ công, nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Sau đây là những đổi mới chính của nó:
a. Hiệu suất
Hệ thống drone làm sạch có thể tự động bay và thực hiện các nhiệm vụ hiệu quả, tiết kiệm đáng kể nguồn nhân lực đồng thời cải thiện độ chính xác của việc thực hiện nhiệm vụ. So với thiết bị làm sạch thủ công hoặc làm sạch cơ học truyền thống, Drone có thể nhanh chóng bao phủ một diện tích lớn diện tích của các tấm quang điện khi làm việc ở độ cao lớn, tránh những thách thức vận hành mà thiết bị mặt đất phải đối mặt do điều kiện địa hình hoặc thời tiết.
b. Thông minh và kiểm soát chính xác
Hệ thống drone làm sạch sử dụng nhận dạng hình ảnh, công nghệ cảm biến và hệ thống điều khiển bay để cho phép hoạt động thông minh. Nó có thể xác định chính xác các khu vực của tấm quang điện cần làm sạch và điều chỉnh chiến lược làm sạch dựa trên điều kiện thời gian thực. Hệ thống định vị thông minh đảm bảo rằng Drone có thể thực hiện các nhiệm vụ hiệu quả và chính xác trong nhà máy điện quang điện. Lưu đồ được hiển thị trong hình 5.

Hình 5. Lưu đồ
c. Tiết kiệm chi phí và cải thiện an toàn
Bằng cách giảm sự can thiệp thủ công và giảm thiểu yêu cầu bảo trì thiết bị, hệ thống drone làm sạch có thể tiết kiệm đáng kể chi phí trong quá trình vận hành lâu dài. Hệ thống tự động cũng giảm hiệu quả các rủi ro an toàn liên quan đến hoạt động trên cao, đảm bảo an toàn cho người lao động.
4. Triển vọng ứng dụng hệ thống
Với sự phát triển không ngừng của công nghệ Drone, trí tuệ nhân tạo và công nghệ cảm biến, triển vọng thị trường cho hệ thống làm sạch bảng quang điện tự động rất hứa hẹn. Hệ thống làm sạch bằng Drone không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống phát điện quang điện mà còn giảm chi phí lao động và tăng cường an toàn, đồng thời thúc đẩy sự phát triển thông minh của toàn bộ ngành công nghiệp quang điện. Khi nhu cầu toàn cầu về năng lượng sạch.
IV. KẾT LUẬN VÀ CÔNG VIỆC TRONG TƯƠNG LAI
Bài viết này trình bày một hệ thống làm sạch mô-đun PV tự động, sáng tạo, tận dụng công nghệ Drone và các thuật toán thông minh để giải quyết những thách thức quan trọng trong việc duy trì hiệu suất của mô-đun PV và kéo dài tuổi thọ của chúng. Hệ thống này thể hiện tiềm năng đáng kể như một giải pháp thiết thực và có thể mở rộng để vận hành và bảo trì thông minh trong các nhà máy điện mặt trời. Công việc trong tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao hiệu quả làm sạch bằng cách tối ưu hóa việc sử dụng nước và phát triển các vật liệu làm sạch tiên tiến. Các nỗ lực sẽ hướng tới việc làm cho hệ thống có khả năng mở rộng và thích ứng hơn cho các bố cục nhà máy điện mặt trời đa dạng. Tích hợp các mô hình AI tiên tiến có thể tăng cường khả năng tránh chướng ngại vật, phát hiện lỗi và tối ưu hóa đường bay. Tính bền vững sẽ được ưu tiên bằng cách khám phá các nguồn năng lượng tái tạo, chẳng hạn như sạc năng lượng mặt trời cho Drone. Thử nghiệm thực địa rộng rãi trong các điều kiện môi trường khác nhau sẽ giúp đánh giá độ tin cậy lâu dài và lợi ích kinh tế. Ngoài ra, việc kết hợp các công nghệ Internet vạn vật (IoT) để giám sát thời gian thực và điều khiển từ xa sẽ hợp lý hóa hơn nữa các hoạt động, đảm bảo hệ thống tiếp tục phát triển để đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp quang điện.
Nguồn sưu tầm:
https://bcpublication.org/index.php/WSRJ/article/view/8029/7973